“AECS” MMC · VÖEN 3104196261B.e.–C. 09:00–18:00

Dəymiş zərərin qiymətləndirilməsi

Yol-nəqliyyat hadisəsi, su basması, yanğın və ya digər hadisədən sonra əmlakınıza dəymiş zərərin məbləğini müəyyən edirik — sığortaçı və ya zərərvuranla məbləğ barədə mübahisə və məhkəmə üçün. Məhkəmə təkrar qiymətləndirmə təyin etdikdə onun qərarı əsasında işləyirik.

Nə vaxt lazımdır

  • Sığortaçının hesabladığı məbləğlə və ya onun imtinası ilə razı deyilsiniz və mübahisə məhkəməyə çatıb — qiymətləndirmə hesabatı tələbinizi əsaslandırır.
  • Məhkəmə təkrar ekspertiza və ya təkrar qiymətləndirmə təyin edib (Mülki Prosessual Məcəllənin 102.2-ci və 102.3-cü maddələri). Qanunla müəyyən edilən hallarda qiymətləndirmə məhkəmənin qərarı əsasında aparıla bilər. Qiymətləndiricini məhkəmə əmlakın mülkiyyətçisi ilə razılaşdırmaqla seçir, razılıq olmadıqda isə onu Qiymətləndiricilər Palatası müəyyən edir (“Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 9.2-ci maddəsi, bax: “Ekspertiza”).
  • Zərərin ödənilməsini zərərvurandan tələb edirsiniz: zərər icbari sığorta limitindən çoxdur, zərərvuranın sığortası yoxdur və ya o, ödəməkdən imtina edir.
  • Sığortaçı məlumatlandırıldığı tarixdən 7 iş günü ərzində zərərin qiymətləndirilməsini təşkil etməyib — qanun bu halda müstəqil ekspert və ya qiymətləndirici vasitəsilə qiymətləndirməyə başlamağa imkan verir (addım 3).
  • Hadisə səbəbindən fəaliyyətiniz dayanıb — əldən çıxmış fayda (mənfəət) hesablanmalıdır.

Nəyi hesablayırıq

Yol-nəqliyyat hadisəsi: bərpa təmirinin dəyəri (ehtiyat hissələri, materiallar və işlər bazar qiymətləri ilə). Əmtəə dəyərinin itirilməsi — bu tələb zərərvurana qarşı irəli sürülə bilər, “İcbari sığortalar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 15.3-cü maddəsində isə zərərin tərkibində adı çəkilmir. Tam məhv olduqda (təmir mümkün deyil və ya səmərəsizdir) — hadisədən əvvəlki bazar dəyəri və qalıqların dəyəri.

Su basması və yanğın: bərpa təmirinin dəyəri bazar qiymətləri ilə. Bərpası mümkün olmayan və ya məhv olmuş əmlakın hadisədən əvvəlki dəyəri, qalıqların dəyəri, onların yığılması və daşınması kimi əlaqəli xərclər.

Əldən çıxmış fayda (bütün hallarda, sənədlərlə təsdiq olunduqda): obyekt və ya texnika işləmədiyi müddətdə adi mülki dövriyyə şəraitində əldə ediləcək, lakin əldə edilməmiş gəlir (Mülki Məcəllənin 21.2-ci maddəsi).

Sığortaçı ilə mübahisə: addım-addım

Aşağıdakı qayda icbari sığorta növlərinə aiddir (“İcbari sığortalar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu).

  1. Sığortaçını məlumatlandırın.

    Müraciətin surətini və ya qeydiyyat nömrəsini saxlayın — müddətlər məlumatlandırma tarixindən hesablanır.

  2. Təmirə tələsməyin.

    Zədələri foto və videoya çəkin. Sığortaçı zərəri qiymətləndirməyə başlayanadək əmlakı sığorta hadisəsindən dərhal sonrakı vəziyyətdə saxlayın və baxış üçün şərait yaradın, əks halda sığortaçının qiymətləndirməsini qəbul etməli olacaqsınız (“İcbari sığortalar haqqında” Qanunun 16.3-cü maddəsi, istisnalar — Mülki Məcəllənin 925.5-ci maddəsi).

  3. 7 iş günü.

    Sığortaçı məlumatlandırıldığı tarixdən 7 iş günü ərzində zərərin qiymətləndirilməsini təşkil etmədikdə, özünüzün təyin etdiyiniz müstəqil ekspert və ya qiymətləndirici vasitəsilə qiymətləndirməyə başlaya bilərsiniz. Bu qiymətləndirmənin xərclərini sığortaçı ödəyir. Sığortaçı onun nəticəsini də qəbul etməlidir — gecikmənin əmlak sahibinin ölümü, xəstəliyi və ya qiymətləndirmə üçün şərait yaradılmaması səbəbindən baş verdiyini sığortaçının sübut etdiyi hallar istisnadır (həmin Qanunun 16.4-cü maddəsi).

  4. Məbləğlə razı deyilsinizsə.

    Sığortaçının müəyyən etdiyi zərər həcmi barədə razılıq olmadıqda zərərin miqdarını informasiya sistemi üzərindən təyin olunan müstəqil ekspert qiymətləndirir: siz üç müstəqil ekspert təklif edirsiniz, sığortaçı 3 iş günü ərzində onlardan birini təyin edir, təyin etmədikdə isə özünüzün seçdiyiniz müstəqil ekspertə müraciət edirsiniz. Bu qiymətləndirmənin xərcini sığortaçı ödəyir (həmin Qanunun 16.2-ci maddəsi, Mülki Məcəllənin 925-1.1–925-1.3-cü və 925-1.6.1-ci maddələri). Müstəqil ekspertin nəticələrini qəbul etmədikdə həmin qaydada zərərin təkrar qiymətləndirilməsini tələb edə bilərsiniz. Onun xərcini təkrar qiymətləndirməni tələb edən şəxs ödəyir (Mülki Məcəllənin 925-1.4-cü və 925-1.6.2-ci maddələri).

  5. Məhkəmə.

    Razılıq əldə edilmədikdə mübahisəni məhkəmə həll edir. Qiymətləndiricinin hesabatı tələbinizi əsaslandıran sübut kimi məhkəməyə təqdim edilə bilər (Mülki Prosessual Məcəllənin 76.2-ci maddəsi). Məhkəmə ekspertin rəyini əsassız hesab etdikdə, ekspertlərin rəyləri arasında ziddiyyət olduqda və ya işdə iştirak edən şəxsin vəsatəti ilə təkrar ekspertiza təyin edə bilər (həmin Məcəllənin 102.2-ci və 102.3-cü maddələri). Bu mərhələdə iki cür işləyirik: iddianız üçün qiymətləndirmə hesabatı hazırlayırıq, məhkəmə qiymətləndirmə təyin etdikdə isə onu məhkəmənin qərarı əsasında aparırıq (“Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında” Qanunun 9.2-ci maddəsi).

  6. Ödəniş müddəti.

    Sığortaçı sonuncu sənəd təqdim edildikdən sonra 7 iş günü ərzində ödəniş verməli və ya əsaslandırılmış yazılı imtina göndərməlidir. Hər gecikdirilmiş gün üçün ödəniş məbləğinin 0,1 faizi həcmində dəbbə pulu ödənilir (“İcbari sığortalar haqqında” Qanunun 18.1-ci və 18.2-ci maddələri).

  7. Limitdən artıq hissə.

    Avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası üzrə üçüncü şəxslərin əmlakına dəyən zərər üçün limit 5000 manatdır (həmin Qanunun 56.1.2-ci maddəsi). Limitədək məbləği sığortaçıdan (həmin Qanunun 20.5-ci maddəsi), artığını isə zərərvurandan, yəni avtonəqliyyat vasitəsinin sahibindən (Mülki Məcəllənin 1097.1-ci və 1108-ci maddələri), razılıq olmadıqda məhkəmə qaydasında tələb edirsiniz.

Qanun nə deyir

  • Dəymiş zərərin, əldən çıxmış mənfəətin və risklərin qiymətləndirilməsi qiymətləndirmə fəaliyyətinin istiqamətlərindən biridir (“Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 4.1.8-ci maddəsi).
  • Zərərçəkən zərərin tam ödənilməsini tələb edə bilər, qanunda və ya müqavilədə daha az məbləğ nəzərdə tutulmayıbsa (Mülki Məcəllənin 21.1-ci maddəsi). Əmlaka vurulmuş zərər zərərvuran tərəfindən tam həcmdə ödənilir (Mülki Məcəllənin 1097.1-ci maddəsi). Zərər real zərərdən və əldən çıxmış faydadan ibarətdir (Mülki Məcəllənin 21.2-ci maddəsi) və natura şəklində və ya pulla ödənilir (Mülki Məcəllənin 1115-ci maddəsi).
  • Məhkəmədə zərərin məbləğini onu tələb edən tərəf sübut edir. Ekspert rəyi sübutdur, lakin məhkəmə üçün məcburi deyil, məhkəmənin onunla razılaşmaması isə əsaslandırılmalıdır (Mülki Prosessual Məcəllənin 76.2-ci, 77.1-ci, 103.1-ci və 103.2-ci maddələri).

Sizdən hansı sənədlər lazımdır

  • Hadisə barədə: yol polisinin protokolu və ya arayışı, yaxud hadisə iştirakçılarının tərtib etdiyi elektron protokol. Su basması halında — mənzil-istismar sahəsinin və ya binanı idarə edən təşkilatın aktı. Yanğın halında — səlahiyyətli orqanın arayışı.
  • Əmlak barədə: qeydiyyat şəhadətnaməsi (texniki pasport) və ya daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış.
  • Sığorta barədə: sığorta şəhadətnaməsi, sığortaçı ilə yazışmalar, onun hesablaması və ya imtinası.
  • Foto və videolar — hadisə günü çəkilmiş. Təmir edilibsə — təmirdən əvvəlki fotolar və xərc sənədləri.
  • Əldən çıxmış fayda üçün: gəliri təsdiq edən müqavilələr və hesabatlar.

Necə işləyirik

  1. Müraciət və müqavilə.

    Vəziyyəti öyrənir, nəticənin formasını seçirik: qiymətləndirmə hesabatı və ya konkret sual üzrə ekspert rəyi. Məhkəmə qiymətləndirmə təyin etdikdə onun qərarı əsasında işləyir və məhkəmənin qoyduğu suallara cavab veririk.

  2. Obyektə baxış.

    Zədələrin siyahısı, ölçmələr, fotoçəkiliş. Baxışı Bakıda və regionlarda keçiririk. Sığortaçını və zərərvuranı baxışa dəvət etməyi tövsiyə edirik — belə olduqda nəticəni sonradan mübahisələndirmək çətinləşir.

  3. Hesablama.

    Bazar qiymətləri ilə, hər bənd üzrə mənbə göstərilməklə.

Nə alırsınız

Qiymətləndirmə hesabatı və ya ekspert rəyi: zədələrin təsviri və fotoşəkilləri, işlərin və materialların siyahısı, hər bənd üzrə qiymət və mənbə, yekun məbləğ, habelə qiymətləndiricinin imzası, ixtisas şəhadətnaməsinin nömrəsi və təşkilatın möhürü. Hesablamalar açıq verilir — hakim və vəkil onları yoxlaya bilər.

Hesabat “Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında” Qanuna, müqavilədə nəzərdə tutulduqda isə Beynəlxalq Qiymətləndirmə Standartlarına (IVS 2025) uyğun tərtib olunur.

Tez-tez verilən suallar

Avtomobili artıq təmir etdirmişəm. Zərəri qiymətləndirmək olarmı?

Olar, lakin yalnız təmirdən əvvəlki fotolar və xərc sənədləri əsasında. Belə nəticəni mübahisələndirmək daha asandır. Bu məhdudiyyət hesabatda göstərilir.

Mənzilimi yuxarıdan su basıb. Nədən başlamalı?

Akt tərtib etdirin və təmirə başlamadan bizə müraciət edin. Qonşuya zərərin məbləği göstərilməklə yazılı tələb göndərə, razılıq olmadıqda isə məhkəməyə müraciət edə bilərsiniz (Mülki Məcəllənin 1097.1-ci maddəsi). Əmlak icbari qaydada sığortalanıbsa, sığortaçını da məlumatlandırın.

Məhkəmə təkrar qiymətləndirmə təyin edib. Sizə müraciət etmək olarmı?

Olar. Qanunla müəyyən edilən hallarda qiymətləndirmə məhkəmənin qərarı əsasında aparıla bilər. Qiymətləndiricini məhkəmə qiymətləndirilən əmlakın mülkiyyətçisi ilə razılaşdırmaqla seçir, razılıq əldə olunmazsa, onu Qiymətləndiricilər Palatası müəyyən edir (“Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında” Qanunun 9.2-ci maddəsi). Məhkəmənin qərarının surətini göndərin — qoyulmuş suallara baxıb cavab verək.

Müraciət göndərin

Təmirə başlamazdan əvvəl yazın: nə baş verib və sığortaçı ilə vəziyyət necədir — növbəti addımı deyək.

Və ya birbaşa: +994 50 102 10 23
WhatsApp: +994 50 102 10 23
office@aecs.az

Fayllar (foto, sənədlər)
Zəng edinWhatsAppMüraciət